Frijters Mindtuning®

Presentatietraining: alles wat je wilt weten plus 7 tips

08 March 2019

Heb je er wel eens bij stilgestaan? Spreken gaat je prima af. Het wordt opeens anders als je voor een groep moet staan. Of, als alle camera’s op jou gericht zijn. Omdat het plots iets officieels wordt als je dan iets moet vertellen. En je erover na gaat denken. Je voor je gevoel iets moet presteren. Op een bepaalde manier wilt overkomen.

Heel veel mensen switchen dan van flow naar controle. Van doen naar denken. Van authenticiteit naar gekunsteldheid. Iemand met enorme spreekangst doet dat trouwens ook al op andere spreekmomenten. Vandaar dat al deze momenten dan problematisch worden.

Er zijn grofweg 2 soorten presentatietraining. De eerste categorie wil van jou een spreker maken. De tweede categorie trainingen zijn erop gericht om jou de spreker laten zijn die van nature al bent.

Zijn acteer- en theatertechnieken belangrijk?

Trainingen die erop uit zijn om van jou een spreker te maken, leren je vooral om te acteren. Vandaar dat er dan vaak acteer- en theatertechnieken worden gebruikt. Op zich is er niets mis met zo’n presentatietraining. Tenminste, als je alle tijd van de wereld hebt. Elke acteur heeft er jaren van training en opleiding opzitten. Om zich in te kunnen leven in een rol, bijvoorbeeld. En geloofwaardig over te komen. Dat is lang niet voor iedereen weggelegd. En we weten allemaal, slechte acteerprestaties leiden tot kromme tenen bij de kijker.

Een ander punt is dat acteurs tekst uit hun hoofd leren. En er veel presentatietrainingen zijn die je dit ook leren. Het euvel is dat je de ingestudeerde tekst kwijt kunt raken. Je zult niet de eerste zijn die door een black-out spreekangst oploopt.

Hoe word je een authentiek spreker?

Een presentatietraining die uitgaat van wat er natuurlijkerwijs al in jou aanwezig is, is voor iedereen effectief. En heeft vele malen sneller resultaat. Je hoeft geen rol te spelen. En geen acteertalent te hebben. Je leert geen maniertjes. Hoeft een presentatie niet letterlijk uit je hoofd te leren. En ook niet van te voren eindeloos te repeteren. Op de juiste non verbale ondersteuning, bijvoorbeeld. Laat staan dat je uit je hoofd leert wanneer je op welke toon iets zegt. Of erbij na moet denken wanneer je ook alweer sneller of langzamer zou gaan spreken en een spreekpauze inlast.  

Wat je wel leert, is je bewust te worden van het arsenaal aan tools waarover we allemaal al beschikken. Die je in het dagelijkse leven, zonder na te denken, vaak grotendeels automatisch inzet. En waar de meeste sprekers niet meer bij kunnen komen als ze gevraagd wordt om iets te vertellen.

Hoe kom je geloofwaardig over?

Spreken kunnen we allemaal. Harder of zachter praten ook. Dat geldt ook voor langzamer en sneller spreken. Voor spreekpauzes inlassen en emoties laten doorklinken in onze stem. Onze gezichtsuitdrukkingen spreken in het dagelijkse leven boekdelen. En onze lichaamshouding en manier van bewegen ook. Die lopen zodra je in flow bent allemaal synchroon. En dat allemaal bij elkaar maakt dat je natuurlijk en geloofwaardig overkomt. En dat wat je zegt impact heeft.

Hoe krijg je zelfvertrouwen als spreker?

Stress kent 3 reacties: vechten, vluchten of bevriezen. Tijdens het geven van een presentatie bevriezen veel mensen als het ware. Omdat vluchten niet kan en een robbertje vechten met je publiek ook niet echt handig is. Of je zit alleen nog maar in je hoofd. Denkt koortsachtig na: straks moet ik dit nog zeggen en dat. Je wilt controle uitoefenen over allerlei processen die normaalgesproken gewoon vanzelf goed gaan. En die opeens heel ingewikkeld worden als jij je ermee gaat bemoeien.

Je kunt het vergelijken met lopen. Stel je eens voor dat je bij elke stap die je zet van te voren zou gaan nadenken? Dat doen we niet, we lopen gewoon vanzelf. En daarbij vallen we niet om de paar seconden om. En gaan we gewoon van a naar b. We vertrouwen op alle natuurlijke processen die vanzelf goed gaan. Tijdens het geven een presentatie wordt dat opeens anders. En willen we alle processen die ermee gepaard gaan tegelijkertijd bewust aansturen.

Wat leer je tijdens een goede presentatietraining?

De beste presentatietrainingen leren je om aan de slag te gaan met de spreker in jou die er al is. Om alle instrumenten die we van nature hebben die hierbij kunnen worden benut aan te boren. En te vertrouwen op ons oneindige van nature aanwezige potentieel. Dan is bevriezen niet langer nodig. En krampachtig controle willen hebben ook niet.

Die instrumenten zijn: je zintuigen, je stem, toon, volume, ritme, non verbale ondersteuning. En niet te vergeten jouw vermogen om verhalen te vertellen die anderen op het puntje van hun stoel doen belanden. Een goede presentatietraining laat jou ervaren dat dit allemaal in jou aanwezig is. Daar zijn technieken en methodes voor. En zodra je dit hebt ervaren, weet je dat je daar voortaan op kunt vertrouwen. Net zoals je er op kunt vertrouwen dat je eten wordt verteerd, zonder dat jij je daarmee hoeft te bemoeien. En dat je vanzelf een keer wakker wordt als je de wekker niet hebt gezet.

Afgezien van het feit dat het mega lang duurt om iets nieuws aan te leren, is dat dus ook niet nodig als je goed wilt presenteren.

Waarom spreken uit de losse pols?

Een goede presentatietraining besteedt veel aandacht aan presenteren uit de losse pols. Zonder voorbereiding dus. Waarom? Ten eerste omdat dit in de praktijk de beste presentaties oplevert. Waarin niks gekunsteld is. Maar ook omdat presenteren uit de losse pols heel gemakkelijk is, als je weet hoe. En in heel veel situaties ook gewoon kan. Waarom zou je dan je kostbare tijd besteden aan een hele lange voorbereiding? Je kunt die tijd vast beter besteden.

Wanneer je een presentatie beter wel uitschrijft of een speechwriter inhuurt, leer je natuurlijk ook. En hoe jij je dit verhaal dan zo snel mogelijk eigen maakt. Zonder het compleet uit je hoofd te leren dus.

Daarnaast leer je hoe jouw verhaal impact en overtuigingskracht meegeeft. Op welke wijze je jouw publiek regisseert vanaf de eerste tot de laatste seconde. En hoe je jouw zintuigen, spraak, toon, volume, ritme en non verbale ondersteuning als vanzelf synchroon inzet. En niet te vergeten hoe je een black-out voorblijft, natuurlijk.

Wat te doen als je spreekangst hebt?

Of je een presentatietraining zou moeten volgen hangt af van een aantal zaken. Als je bijvoorbeeld erge last hebt van spreekangst, is het goed om het wel te doen. Het is een blokkade die eerst uit de weg geruimd mag worden. Niet alleen jouw angst voor het geven van een presentatie lost dan op. Maar ook de angst voor alle andere situaties waarin er van je wordt verwacht dat jij wat zegt. Zoals tijdens vergaderingen, voorstelrondjes, enz.

Je kunt in dit geval het beste kiezen voor een training waar het oplossen van spreekangst centraal staat. Bekijk dan vooral de reviews van cursisten om te kijken of de training goed aangeschreven staat. En zoek naar video’s van de aanbieder. Want sommige aanbieders van een presentatietraining kunnen zelf helemaal niet zo goed presenteren, helaas. En komen zelfs onzeker of op z’n minst niet resoluut over.

Gezonde spanning

Heb je enkel last van gezonde spanning als je een presentatie gaat geven? Dan kun je met de tips onderaan dit artikel zelf een heel eind komen. Natuurlijk kun je daarnaast een goede presentatietraining volgen. Al was het alleen maar omdat je feedback krijgt van een ervaren spreker. En je tijdens een goede training heel veel ruimte krijgt om te oefenen in de praktijk. Zodat je vlieguren maakt en met sprongen vooruit gaat.

Hoe kan je jezelf trainen in presenteren?

Hieronder vind je 7 tips om zelf te trainen in het geven van een presentatie. Ga er maar eens mee aan de slag. Ze zullen je presentaties met sprongen doen verbeteren.

Tip 1

Ga niet je presentatie van a tot z uitschrijven en uit je hoofd leren. Zorg dat je weet en begrijpt wat je wilt vertellen en wat jouw publiek wil horen. Schrijf desnoods wat kernpunten op een klein kaartje. En begin gewoon, aan het denken voorbij. Je zult versteld staan van het resultaat. Omdat het natuurlijk en echt overkomt. Jouw publiek voelt onbewust het verschil. Je komt geloofwaardig en overtuigend binnen. En iedere presentatie blijft daardoor fris en net even anders.

Tip 2

Lees je presentatie nooit voor. Ga maar eens bij jezelf na wat voor effect het heeft als bijvoorbeeld onze minister president na een nationale ramp van een blaadje opleest hoezeer hij meeleeft met de slachtoffers en nabestaanden. En pas in de camera kijkt als hij het laatste woord uitspreekt. En dan ook nog maar een fractie van een seconde. Het zijn dan slechts woorden. Het is alsof je naar een condoleance gaat en aan de nabestaande voorleest dat je met hem of haar meeleeft… Slechts 10 procent van wát je zegt bepaalt namelijk de impact. Je stemgebruik en non verbale communicatie, waaronder jouw kijkgedrag bepaalt de rest.

Tip 3

Spreek visueel. Want beelden gaan erin als koek. Zodra je beelden tovert op het innerlijke beeldscherm van je toehoorders, beklijft de informatie. Blijf je abstract, dan is het onmogelijk om het op te nemen. Visueel spreken is een kwestie van opgaan in je eigen verhaal. Je doet dat automatisch als je bijvoorbeeld enthousiast over je vakantie vertelt. Je ziet het voor je en beschrijft dit. Je voelt opnieuw wat je toen voelde en beschrijft dit ook. De beelden die je beschrijft kunnen letterlijk beelden zijn, maar dus ook gevoelsbeelden.

Tip 4

Zet je volumeknop hoger. Met andere woorden: spreek harder dan je gewend bent. Je krijgt er meer zelfvertrouwen van. Je overtuigingskracht neemt toe. Zodra je harder spreekt is er namelijk meer ruimte voor contrast, zoals het hard en zacht uitspreken van zinnen die daar van nature om vragen.

Tip 5

Kijk niet over je publiek heen, of tussen de mensen door. Je wekt daarmee geen vertrouwen. Ook geef je jezelf daarmee een signaal dat jouw publiek ‘eng’ is. En dat maakt je gespannen. Door niet naar de mensen te kijken, maak je totaal geen verbinding met ze. Je kunt het vergelijken met een 1 op 1 gesprek. Stel je voor dat jouw gesprekspartner tegen jou praat en je ondertussen geen blik waardig keurt. Maar enkel langs of over je heen kijkt. Daar spreekt uit dat hij of zij totaal geen belangstelling voor jou heeft. Tijdens een presentatie is dit net zo. Je kunt bovendien niet zien of jouw publiek je wel begrijpt. Of het binnenkomt wat je zegt. Dat kun je alleen signaleren als jij kijkt of ze jouw woorden begrijpen.

Tip 6

Kijk rustig van links naar rechts naar je publiek en weer terug. En, als het om een hele grote groep mensen, gaat op deze wijze naar groepjes mensen. Draai daarbij je hoofd goed mee. Dan weet iedereen dat je tegen hem of haar spreekt. Het helpt je ook om niet te snel te spreken. Want snel spreken maakt dat je toehoorders niet in staat zijn om alles goed op te nemen wat je zegt. Het is een natuurlijk gegeven dat jouw ritme van kijken het ritme van je spreken bepaalt.

Tip 7

Krijg je een black-out? Ga nooit staren. Maak contact met je innerlijke beeldbank. Draai je ogen even links of rechts naar boven. Zo krijg je weer toegang tot de informatie in je hoofd. De beelden komen vanzelf. En zo kun je je verhaal vervolgen.

Ga je koortsachtig nadenken, dan vind je de gezochte informatie nauwelijks of helemáál niet meer. Je raakt verstrikt in een innerlijke horrorfilm. Om daaruit te komen is het zaak om je zintuigen eerst helemaal naar buiten te keren. Dat doe je door goed om je heen te kijken. En daarna je ogen even naar links of rechts omhoog te draaien om contact te maken met je innerlijke beeldbank.

Naast visueel vertellen is het goed om voortaan ook visueel te luisteren. Door je tijdens een gesprek beelden te vormen van hetgeen de ander vertelt, kun je veel meer onthouden.

Naar video-tips >

Naar trainingsaanbod >>>


Terug naar het overzicht
Meer dan 28.000 professionals volgden onze trainingen.
wwf ah
nuon menzis
rabobank ohra
mvj kpn
fiat perry sports
philips ing
tno tu-delft
abp abn
achmea ahoy
asr aviko
bp cz
danone dnb
dela fontys
gemeente utrecht haagse hogeschool
ahold politie
reaal unilever
veghel venlo
zwitserleven interpolis
knvb nn
nhl eneco
shell vu wageningen