✓ Leren presenteren met minder voorbereiding en meer impact
✓ Ervaren presentatietrainers
✓ Online toegang tot (video)lessen als naslagwerk
✓ Gratis boek ‘Vroeger had ik spreekangst’ van Pieter Frijters
✓ Gratis refresh-ochtenden en -middagen om meters te kunnen blijven maken
✓ Je profiteert van 31 jaar ervaring
Trainingsaanbod>>"
}
Hoge Adem Tijdens Presentatie: Spreken zonder Hyperventilatie | Leren Presenteren – Spreek.nl Trainingen
U bevindt zich hier:Home»Blogs»Hoge Adem Tijdens Presentatie: Spreken zonder Hyperventilatie | Leren Presenteren – Spreek.nl Trainingen
Heb je tijdens presentaties of andere spreekmomenten last van hoge adem of dat je gaat hyperventileren? Dan hol je als het ware achter je adem aan. Pogingen om er controle over te krijgen is een garantie om het erger te maken. Maar wat helpt dan wel om te kunnen spreken zonder hoge adem of hyperventilatie?
Op deze pagina bespreken we onderstaande onderwerpen:
Tijdens presentaties of andere momenten kun je ineens merken dat je ademhaling omhoog schiet of dat je zelfs gaat hyperventileren. Een hoge ademhaling voelt alsof je steeds achter je eigen adem aanholt, wat het spreken alleen maar lastiger maakt. Misschien heb je gemerkt dat iedere poging om je ademhaling onder controle te krijgen het probleem juist groter maakt. Het is daarom belangrijk om te weten wat wél werkt als je zonder hoge adem of hyperventilatie wilt spreken. In dit artikel lees je alles over hoge adem, en hoe je tijdens presentaties en andere spreekmomenten grip krijgt op je adem.
Wat is hyperventilatie
De letterlijke betekenis van hyperventilatie is te veel ademen. Snel ademen is normaal bij lichamelijke inspanning, zoals sporten. Maar hyperventilatie ontstaat als je te veel ademt terwijl je geen grote inspanning levert. Je kunt last hebben van acute hyperventilatie en chronische hyperventilatie.
Bijvoorbeeld als reactie op het feit dat iedereen naar je kijkt als je een presentatie geeft. Of als reactie op onrust, opwinding, paniek of andere emotionele triggers. Bepaalde voorstellingen of situaties kunnen je angstig en gestrest maken, alsof je op je innerlijke beeldscherm de verkeerde film afdraait, vergelijkbaar met het kijken naar een horrorfilm. De symptomen kunnen hevig zijn, maar ze verdwijnen meestal vanzelf zodra je kalmeert. Hoe je kalmeert tijdens een presentatie dat wordt je verderop in dit artikel vanzelf duidelijk.
Als je regelmatig zonder emotionele trigger hyperventileert, dan wordt dat chronische hyperventilatie genoemd. Het betekent dat je vaak en langdurig te veel lucht inademt, zonder dat er een duidelijke emotionele trigger is. Dit valt buiten het kader van dit artikel.
Lichamelijke klachten bij hyperventilatie
Hyperventilatie en hoge ademhaling kunnen de volgende symptomen en klachten veroorzaken: droge mond, hartkloppingen, beklemmend gevoel of pijn op je borst, je hart klopt sneller, wazig zien, licht gevoel in je hoofd, duizeligheid, misselijkheid, tintelingen, benauwdheid, concentratiestoornissen, gejaagd spreken en een onzekere stem tijdens het spreken.
Praktijkvoorbeelden van hyperventilatie
Soms wordt hyperventileren verward met een ernstige ziekte en beland je op de spoedeisende hulp als gevolg van een aanval. Zo was er ooit een deelnemer aan de Spreekangst Masterclass die vertelde dat hij tijdens een belangrijke presentatie voor zijn werk een hyperventilatie aanval kreeg.
Er werd meteen een ambulance gebeld en al snel bleek dat zijn symptomen, die voortkomen uit een verkeerde manier van ademen, werden verward met een hartinfarct. Het komt vaak voor dat je tijdens zo’n aanval je verhaal kwijt raakt, zeker als je probeert meerdere dingen tegelijk te doen en tijdens het presenteren je longinhoud controleert
Hij dacht op dat moment dat zijn laatste uur had geslagen. Nadien durfde hij nergens meer het woord te voeren, want stel dat hij opnieuw een aanval van hyperventilatie zou krijgen. Alleen al het denken aan een nieuwe aanval zorgde ervoor dat hij sneller ademde. Hij maakte zich bovendien veel zorgen over zijn volgende presentatie. Na de Spreekangst Masterclass was zijn onrust volledig verdwenen, zelfvertrouwen toegenomen en kon hij vrijuit en boeiend een groot publiek toespreken.
‘Mijn hart voel ik in mijn keel…’
Ik gaf ooit een cursus spreken in het openbaar waar een tv-presentatrice aan mee deed die tijdens een tv-opname flauwgevallen was. Gelukkig was het geen live-uitzending en kon de opname later opnieuw worden gedaan. Het voorval had op haar persoonlijk een enorme impact. Ze ging steeds meer tegen tv-opnames opzien omdat ze bang was dat het haar opnieuw zou overkomen.
Tijdens de cursus liet ik haar een presentatie doen. Ze deed het zo goed dat niemand begreep wat ze op de training kwam doen. Haar eigen reactie was: ‘Mijn hart zat in mijn keel’. Ik geloofde dat graag.
Nr 1 Oorzaak van hyperventilatie tijdens een presentatie
Mij viel het op dat ze iedere zin hoog eindigde. Het is een van de belangrijkste oorzaken van hyperventilatie tijdens een presentatie. De toon waarin ze sprak was vragend met als gevolg dat ze op het einde van de zin geen punt kon zetten en door moest met haar verhaal. Het wordt dan moeilijk om even te pauzeren. Het ontaardt altijd in een gejaagde manier van presenteren en meestal ook in hyperventilatie. Haar presentatie had geen vijf minuten langer mogen duren, anders was ze opnieuw flauwgevallen…
Deze presentatrice is niet de enige die de neiging heeft al haar zinnen hoog te eindigen. Let maar eens op. Heel veel mensen doen dat. Toegegeven, het klinkt heel gezellig, maar bij een gezond en boeiend spraakpatroon hoor je iedere zin echter laag of zacht te eindigen en dient de toon resoluut te zijn.
Zo blijft er geen restlucht achter. Dit voorkomt gejaagd spreken, ademnood en meer van dat soort klachten tot aan een regelrechte acute hyperventilatieaanval aan toe. Door zinnen laag te eindigen, voorkom je gejaagd spreken en straal je meer rust uit tijdens het presenteren.
Tijdens al onze presentatietrainingen ontmoeten we mensen die kampen met soortgelijke klachten als deze tv-presentatrice.
Waarom geen ademhalingstechnieken?
Probeer deze klachten liever niet met ademhalingstechnieken op te lossen. Het actief proberen je ademhaling te controleren werkt juist averechts. Het toepassen van deze technieken kan de problemen verergeren. De reden is dat iets presenteren alle aandacht vraagt.
Ga je gelijktijdig je ademhaling controleren (dieper ademhalen, proberen een rustige ademhaling te forceren, of bewust door je buik te ademen), dan ben je aan het multitasken. Het is bewezen dat we geen twee of drie dingen tegelijk kunnen. Je raakt de draad van je verhaal kwijt en blokkeert. Het geeft meer druk in je lijf en alle symptomen die je wilde bestrijden verergeren. En zo ontstaat hyperventilatie.
De ideale ademhaling bestaat niet
Ademhalen is een automatisch proces, een basisvoorwaarde voor ons bestaan. Iedereen heeft een aan de persoon en omstandigheden aangepaste manier van ademen die automatisch plaatsvindt en waaraan je beter niet kunt sleutelen. Het lichaamsritme wordt anders in de war gebracht. Wanneer je een presentatie geeft, doe dan wat alle mensen doen die in balans zijn: die zijn gefocust op hun boodschap en hun publiek en nooit op zichzelf.
Presenteren zonder hoge adem
Veel mensen ervaren tijdens een presentatie een hoge ademhaling of hyperventilatie. Dit is een veel voorkomend probleem, vooral wanneer zenuwachtigheid en onzekerheid de overhand nemen. Het is belangrijk om te beseffen dat een snelle of hoge adem tijdens het presenteren niet zomaar verdwijnt door je te focussen op ademhalingstechnieken. De oorzaak zit dieper, namelijk in de angst die je voelt al voor je op het podium staat. Om dit probleem echt aan te pakken, moet je er serieus mee aan de slag gaan.
Iedereen heeft zijn eigen manier van ademen die past bij zijn lichaam en omstandigheden. Probeer daarom niet geforceerd te zoeken naar de perfecte ademhalingsmethode. Richt je in plaats daarvan op je boodschap en het contact met je publiek. Tijdens het presenteren kunnen soms vervelende denkbeelden opkomen, alsof je in je brein een verkeerde film afdraait. Dat zal je gevoelens van angst en onzekerheid beslist versterken.
Door je aandacht te verleggen van je adem naar wat je wilt vertellen, ontstaat er vanzelf meer rust in je voordracht. Je zult merken dat je adem zich aanpast aan het tempo van je verhaal en dat je minder last hebt van een hoge adem of hyperventilatie. Zo geef je een presentatie die niet alleen rustiger klinkt, maar ook zelfverzekerder overkomt.
Grip op onzekerheid
Onzekerheid kan je flink in de weg zitten, niet alleen tijdens presentaties, maar ook in je normale bestaan. Vaak zijn het negatieve gedachten die je zelfvertrouwen ondermijnen en je het gevoel geven dat je niet goed genoeg bent. Het is handig om te weten dat iedereen weleens onzeker is en dat dit normaal is. Onzekerheid hoeft je niet te verlammen; het is eerder een kans om te groeien.
Door bewust te worden van je gedachten en te werken aan je zelfvertrouwen, kun je onzekerheid stap voor stap overwinnen. Dit doe je bijvoorbeeld door jezelf positieve feedback te geven, kleine successen te vieren en realistische doelen te stellen. Onthoud dat het niet erg is om af en toe onzeker te zijn. Door te leren omgaan met deze gevoelens, krijg je meer grip op je gedachten en bouw je aan een sterker zelfvertrouwen, zowel tijdens het presenteren als in andere situaties.
Nr 2 Oorzaak weinig lucht tijdens presenteren
Zorg er voor dat je tijdens je presentatie niet gaat staren. Doe je dat wel dan is de kans groot dat je te veel lucht inhaleert terwijl je daarmee juist het tegenovergestelde bereikt van wat je zou willen. Het is belangrijk om je ogen echt te gebruiken en actief te kijken tijdens het presenteren. Kijk niet in het niets, over de mensen heen of tussen de mensen door.
Tip: Maak dat je je ogen actief houdt en alles om je heen blijft zien. Het is zaak dat je in de echte wereld blijft en ziet wat er wel is in plaats van in je eigen staarwereld te zitten en zonder dat je het beseft daar een horrorfilm laat afdraaien.
Ook hier geldt: je kunt niet multitasken. Als je tijdens je presentatie echt durft te kijken en je hoofd goed meedraait in de richting waarin je kijkt, is het vrijwel onmogelijk om tegelijkertijd in je angstige binnenwereld te verblijven. Maak hier serieus werk van: het werkt en je hebt geen gebrek meer aan lucht.
De slechtste en beste tip tegen hoge adem
Een presentatie is voor de meeste mensen spannend en daarom heel normaal. De slechtste tip die je kunt krijgen is: “gewoon even diep ademhalen”. Laat dat nou precies zijn wat je nooit mag doen. Want je blaast jezelf letterlijk op en je voelt je tijdens iedere volgende zin die je zegt nog meer opgejaagd.
De oorzaak van hyperventilatie is niet je adem op zich. Sneller ademhalen is een gevolg, geen oorzaak. Het heeft te maken met spanning. Een te hoge ademhaling geeft aan dat je stress of angst ervaart. Heb je last van hyperventilatie tijdens presenteren in het openbaar? En voel je spanning voordat je aan het woord bent? Doe dan onderstaande oefening.
Ga zitten met je hoofd rechtop en kijk bijvoorbeeld naar een schilderij aan de muur, iets boven ooghoogte. Kijk naar het schilderij en neem alles in je op zonder het te benoemen. Doe dit op zo’n wijze dat jij je straks alle details van het kunstwerk kan herinneren. Ondertussen luister je naar de omgevingsgeluiden. Je doet dus beide dingen tegelijkertijd. Na twee minuten zal je ervaren dat je volkomen rustig geworden bent.
Zelfrefectie en ontspanning
Zelfreflectie en ontspanning zijn onmisbare hulpmiddelen als je wilt groeien in presenteren en omgaan met angst en stress. Door regelmatig stil te staan bij je gedachten en gevoelens, leer je jezelf beter kennen en kun je bewuster reageren op stressvolle situaties. Zelfreflectie helpt je om patronen te herkennen die negatieve emoties of angst veroorzaken, zodat je hier gericht aan kunt werken.
Ontspanningstechnieken, zoals eenvoudige ademhalingsoefeningen of korte meditaties, kunnen je helpen om spanning los te laten, zowel voor als tijdens je presentatie. Het mooie is dat deze technieken niet alleen nuttig zijn bij presentaties, maar ook in je dagelijkse leven. Door regelmatig te ontspannen, ervaar je meer rust en helderheid in je hoofd. Zo kun je met meer vertrouwen en minder spanning je komende presentaties tegemoet zien, en geniet je ook buiten het spreekmoment van een kalmere geest.
Hoe moet ik ademen?
Ademhalen is iets wat automatisch plaatsvindt en voor iedereen uniek is. Er is geen ademhalingsoefening die voor iedereen werkt; jouw adem past zich vanzelf aan jou en de omstandigheden aan. Het is daarom niet nodig – en zelfs niet wenselijk – om tijdens het speechen bewust je longinhoud te willen sturen. Dit kan het natuurlijke ritme verstoren en je juist gestrest maken. Wat wel helpt, is om voorafgaand aan je presentatie even rust en ruimte te nemen. Voel je voeten op de grond, adem rustig in en uit, en geef jezelf de tijd om te landen voordat je begint te presenteren. Sprekers die deze rust pakken, starten hun presentatie met meer rust en focus.
Hoe voorkom ik een hoge adem?
Een rustige ademhaling is de sleutel tot een ontspannen gebruik van je stem. Wat ook helpt is je tenen ontspannen. Zodra je tenen gekromd zijn krijgt je middenrif een seintje en gaat zich aanspannen. Let daarom nu en dan op je tenen en help ze te ontspannen. Het geeft je vanzelf meer lucht en je voorkomt daarmee om te diep in te ademen.
Oorzaken van hyperventilatie
Hyperventilatie ontstaat niet zomaar door je ademhaling zelf, maar is vaak het gevolg van spanning en stress. Wanneer je tijdens een speech iedere zin met een hoge toon eindigt, ontstaat er een gejaagd spraakpatroon. Dit maakt het lastig om te pauzeren, zo niet onmogelijk.
Het gevolg daarvan is dat je ademhaling steeds hoger wordt, waardoor je in een vicieuze cirkel van stress en hyperventilatie terechtkomt. Als alle ogen op jouw zijn gericht en je hebt daar moeite mee, kan dat leiden tot een hoge ademhaling tijdens het presenteren. Het is dus belangrijk om niet alleen te letten op wat je zegt, maar ook op hoe je iets zegt en met spanning kunt omgaan.
✓ Leren presenteren met minder voorbereiding en meer impact ✓ Ervaren presentatietrainers ✓ Online toegang tot (video)lessen als naslagwerk ✓ Gratis boek ‘Vroeger had ik spreekangst’ van Pieter Frijters ✓ Gratis refresh-ochtenden en -middagen om meters te kunnen blijven maken ✓ Je profiteert van 31 jaar ervaring
[content_buttons label='Bestellen' link='https://training.spreek.nl/boek-vroeger-had-ik-spreekangst/?_ga=2.36076325.463842115.1639571270-517266924.1638801119' color='rood' custom_class='']"
}
[content_buttons label='Bestellen' link='https://training.spreek.nl/boek-vroeger-had-ik-spreekangst/?_ga=2.36076325.463842115.1639571270-517266924.1638801119' color='rood' custom_class='']"
}
