Wat betekent glossofobie?

Glossofobie is de officiële benaming voor de angst om voor een groep te spreken. Zenuwachtig zijn voor een presentatie is heel normaal. Bijna iedereen ervaart spanning op het moment als je voor een groep staat. Bij glossofobie gaat die spanning echter een stap verder. De angst kan zo groot zijn dat je presentaties, vergaderingen of andere situaties waarin je moet spreken liever uit de weg gaat.

Je bent zeker niet de enige. Wereldwijd ervaart naar schatting 40 tot 60% van de mensen angst om in het openbaar te spreken. Voor de meeste mensen blijft het bij gezonde spanning, maar voor anderen heeft de angst zoveel invloed dat het hun werk, studie of persoonlijke leven belemmert.

Het woord glossofobie komt uit het Grieks. ‘Glossa’ betekent taal, en ‘phobos’ betekent angst. Letterlijk betekent het dus: angst om te spreken.

Het is belangrijk om te weten dat glossofobie niets zegt over jouw kwaliteiten als spreker. Veel mensen met spreekangst zijn juist goed voorbereid en hebben een waardevol verhaal te vertellen. Het zijn de zenuwen en de angst om beoordeeld te worden die hen tegenhouden.

Hoe herken je glossofobie?

Vraag je je af of je last hebt van glossofobie? Dan ben je op zoek naar herkenning. Glossofobie uit zich bij iedereen anders. De één ervaart vooral lichamelijke spanning, terwijl de ander vooral piekert of spreeksituaties vermijdt. Veel voorkomende signalen zijn:

• veel piekeren in de dagen of uren voor een presentatie;
• situaties vermijden waarin je moet spreken;
• blokkeren of een black-out tijdens een presentatie
• trillende handen of een trillende stem;
• een droge mond;
• een snelle hartslag of hartkloppingen;
• slapeloze nachten;
• lange voorbereidingen;
• zweten of een benauwd gevoel.

Gezonde spanning of glossofobie?

Niet iedereen die zenuwachtig is voor een presentatie heeft glossofobie. Een gezonde dosis spanning is heel normaal. Vrijwel iedereen voelt vooraf wat zenuwen wanneer hij of zij voor een groep gaat spreken. Die spanning helpt je lichaam om alert en geconcentreerd te zijn. Er is sprake van glossofobie wanneer het jou belemmert om te spreken voor een groep of je kennis te delen. Doe je het toch kost het je heel veel extra tijd, energie, slapeloze nachten, piekeren en eindeloze voorbereiding.

Waardoor ontstaat glossofobie?

De oorzaak van glossofobie verschilt per persoon. Soms kun je herleiden waar de angst is ontstaan, maar vaak ontwikkelt deze zich geleidelijk. Bij veel mensen begint dit al op de basisschool of middelbare school. 3 voorkomende oorzaken zijn:

1. Een negatieve ervaring. Misschien ben je ooit uitgelachen tijdens een spreekbeurt of kreeg je veel kritiek op een presentatie. Deze ervaringen zorgen dat je spreken voor een groep associeert met afwijzing.
2. Angst voor beoordeling. Veel mensen zijn bang dat anderen hen onzeker, onprofessioneel of niet deskundig vinden.
3. Perfectionisme. Wie vindt dat een presentatie foutloos moet zijn, legt de lat onrealistisch hoog. Elke verspreking voelt als een mislukking, terwijl het publiek dat vaak niet eens opmerkt.

Wat zijn de gevolgen van glossofobie?

Glossofobie kan een grote invloed hebben tijdens je werk, studie of in sociale situaties. De angst kan ervoor zorgen dat je:

• presentaties afzegt of doorschuift naar collega’s;
• kansen op promotie of een nieuwe functie misloopt;
• minder zichtbaar bent binnen je organisatie;
• minder snel je mening geeft tijdens vergaderingen;
• minder zelfvertrouwen ontwikkelt.

Ook privé kan glossofobie je beperken. Denk aan het geven van een speech op een bruiloft of simpelweg het woord nemen in een groep op een verjaardag, jaarvergadering van de hockeyclub of jaarlijks evenement van de tennisvereniging.

Het vervelende is dat vermijden op korte termijn oplucht, maar de angst op lange termijn juist groter maakt. Hoe vaker je spreeksituaties uit de weg gaat, hoe sterker je brein de overtuiging krijgt dat spreken gevaarlijk is.

Kun je glossofobie overwinnen?

Ja zeker, glossofobie is gelukkig te overwinnen, maar dat betekent niet dat alle spanning verdwijnt. Zelfs ervaren sprekers voelen gezonde zenuwen voordat ze beginnen. Het verschil is dat die spanning hen niet meer belemmert om hun verhaal overtuigend te vertellen.

Hoe kom je van glossofobie af?

Misschien herken je jezelf in dit artikel. Je ziet op tegen presentaties, hoopt dat iemand anders het woord neemt of stelt een spreekmoment zo lang mogelijk uit. Dat voelt op dat moment als een opluchting, maar daardoor blijft de angst vaak bestaan. De beste manier om glossofobie te verminderen is juist door ermee te oefenen. Enkele bewezen manieren om spreekangst te verminderen zijn:

• Oefen met een spreekpauze
• Wacht tot de zaal stil is en durf rond te kijken
• Speel met het volume van je stem: hard, zacht, hoog, laag
• Richt je aandacht op de boodschap die je wilt overbrengen in plaats van op jezelf
• Vraag om feedback, zodat je kunt blijven groeien

Wil je direct aan de slag? Download dan onze gratis spreektips. Je ontvangt oefeningen en inzichten waarmee je direct kunt werken aan meer rust en zelfvertrouwen tijdens presentaties.

Ben je op zoek naar meer verdieping? Dan is het boek ‘vroeger had ik spreekangst’ een aanrader. Je vindt er herkenbare verhalen, praktische oefeningen en bewezen technieken die je helpen om spreekangst stap voor stap te verminderen.

Blijft spreekangst je tegenhouden op je werk, tijdens je studie of in andere belangrijke momenten? In de Spreekangst Masterclass van Spreek.nl leer je niet alleen waarom je angst ervaart, maar vooral hoe je die overwint. Je oefent in kleine groepen, krijgt persoonlijke feedback en past bewezen technieken direct toe in de praktijk.