Stopwoorden afleren

“Ja, dus, kijk, zeg maar, eigenlijk, euh…” Iedereen gebruikt wel eens stopwoorden. Dat is heel normaal. Toch kunnen stopwoorden tijdens een presentatie ervoor zorgen dat je boodschap minder krachtig overkomt.

Veel mensen hebben niet eens door hoe vaak ze bepaalde woorden herhalen. Pas wanneer ze zichzelf terughoren op een opname of wanneer iemand ze erop wijst, merken ze hoeveel stopwoorden ze eigenlijk gebruiken.

In dit artikel ontdek je wat stopwoorden precies zijn, waarom je ze gebruikt en hoe je leert om het gebruik ervan te verminderen.

Wat zijn stopwoorden?

Stopwoorden zijn woorden of klanken die weinig inhoud toevoegen aan een zin, maar die mensen gebruiken om stiltes op te vullen tijdens het spreken. Vaak gebeurt dit onbewust.

Voorbeelden van stopwoorden

Iedereen heeft vaak zijn eigen favoriete stopwoorden. Sommige mensen zeggen voortdurend “euh”, terwijl anderen steeds “zeg maar” of “eigenlijk” gebruiken.

Veelvoorkomende stopwoorden zijn:

• dus
• ja
• oké
• kijk
• echt
• even
• natuurlijk
• uiteraard
• bijvoorbeeld
• enzovoort
• gewoon
• inderdaad
• absoluut

Ook combinaties van meerdere woorden worden regelmatig gebruikt, zoals:

• in principe
• als het ware
• bij wijze van spreken
• op zich
• eerlijk gezegd
• of zo
• nou ja
• snap je
• weet je wel

Waarom gebruik je stopwoordjes?

Het gebruik van stopwoordjes heeft verschillende oorzaken. Het kan een gevolg zijn van zenuwen, te snel praten of onvoldoende voorbereiding. Daarnaast gebruiken veel mensen stopwoorden om tijd te winnen terwijl ze nadenken over hun volgende zin.

Tijdens een presentatie gebeurt dit extra vaak. Je staat onder spanning, wilt goed overkomen en probeert te voorkomen dat er stiltes vallen. Veel sprekers vullen lege momenten automatisch op met woorden.

Kun je stoppen met het gebruik van stopwoorden?

Ja, je kunt het gebruik van stopwoorden aanzienlijk verminderen. Dat betekent niet dat je nooit meer een stopwoord mag gebruiken. Iedereen zegt wel eens “euh” of “uh”. Zolang dat af en toe gebeurt, is er weinig aan de hand. Het kan je zelfs menselijker en geloofwaardiger maken.

Pas wanneer stopwoorden voortdurend terugkomen, worden ze storend. Dan leiden ze af van je verhaal en is het verstandig om ermee aan de slag te gaan.

5 stappen om minder stopwoorden te gebruiken

Hoe je dat doet? Met onderstaande stappen zet je direct de eerste stap richting rustiger en krachtiger spreken.

Stap 1: Bereid je anders voor

Veel mensen schrijven complete teksten uit of proberen hun presentatie letterlijk uit het hoofd te leren. Dat lijkt een goede voorbereiding, maar werkt juist tegen je.

Richt je liever op je boodschap. Zorg dat je kennis van het onderwerp op orde is en dat je weet wat je publiek van jou wil horen. Werk met kernpunten in plaats van uitgeschreven zinnen. Daardoor spreek je natuurlijker en heb je minder behoefte aan opvulwoorden.

Stap 2: Durf stiltes te laten vallen

De meeste stopwoorden zijn een vervanging van stilte. Maar stilte is helemaal niet slecht tijdens een presentatie. Sterker nog: een korte pauze zorgt juist voor rust, aandacht en nadruk.

Goede sprekers gebruiken stiltes bewust. Ze nemen even de tijd voordat ze verder praten. Daardoor komen ze vaak rustiger, krachtiger en zelfverzekerder over.

Stap 3: Herken jouw eigen stopwoorden

De eerste stap is bewustwording. Veel mensen hebben geen idee welke stopwoorden ze voortdurend gebruiken.

Neem jezelf eens op tijdens een gesprek of presentatie, of vraag anderen om feedback. Schrijf de woorden op die je vaak gebruikt. Door ze zichtbaar te maken, word je je veel bewuster van je eigen spreekgedrag.

Stap 4: Ontdek wanneer je ze gebruikt

Stopwoorden gebruik je om bedenktijd te creeren voor de volgende zin. Maar er zijn ook andere oorzaken:

• wanneer je een moeilijke vraag krijgt
• wanneer je moet nadenken
• wanneer je spanning voelt
• wanneer je nog niet precies weet hoe je iets wilt formuleren

Ontdek het patroon achter jouw stopwoordjes, luister naar wat je zegt en wanneer je stopwoorden gebruikt.

Stap 5: Ga niet overdrijven

Bewust worden van stopwoorden is belangrijk, maar probeer niet krampachtig ieder stopwoord te vermijden. Dat werkt vaak averechts.

Veel mensen raken juist meer gespannen wanneer ze voortdurend controleren wat ze zeggen. Richt je daarom liever op het toelaten van stiltes. Een korte pauze werkt vrijwel altijd sterker dan een stopwoord.

Waarom stilte sterker werkt dan opvulwoorden

Veel mensen zijn bang voor stiltes tijdens een presentatie. Ze denken dat het ongemakkelijk wordt wanneer ze even niets zeggen.

In werkelijkheid werkt stilte vaak juist in het voordeel. Een korte pauze geeft je publiek de tijd om informatie te verwerken, helpt jou om beter na te denken en zorgt ervoor dat je zelfverzekerder overkomt.

Vergelijk deze twee manieren van spreken eens:

“Dus eh… we hebben eigenlijk gekeken naar de resultaten…”

Of:

“We hebben gekeken naar de resultaten.”

De tweede versie klinkt direct sterker, duidelijker en rustiger.

Stopwoorden afleren en sterker leren presenteren

Stopwoorden afleren draait uiteindelijk niet om perfect praten. Het gaat erom dat je meer rust krijgt tijdens het spreken, zodat je minder behoefte hebt om stiltes op te vullen.

Wil je leren hoe je rustiger, duidelijker en overtuigender presenteert zonder steeds terug te vallen op stopwoorden? In de training spreken in het openbaar van Spreek.nl leer je hoe je:

• meer controle krijgt tijdens het spreken
• rustiger leert presenteren
• sterker contact maakt met je publiek
• bewuster omgaat met stiltes

Zo leer je natuurlijker spreken en komt je boodschap krachtiger over.

Wil je eerst even sparren of deze training bij je past? Bel gerust vrijblijvend: 0182 612345.

Veelgestelde vragen

Wat zijn stopwoorden?
Stopwoorden zijn woorden of klanken die weinig inhoud toevoegen aan een zin en vaak worden gebruikt om stiltes op te vullen tijdens het spreken.

Waarom gebruik ik zoveel stopwoorden?
Stopwoorden ontstaan vaak door spanning, snel praten of nadenken tijdens het spreken. Veel mensen gebruiken ze zonder dat ze het doorhebben.

Hoe stop je met stopwoorden?
Door rustiger te spreken, meer pauzes te nemen en bewust te worden van je eigen spraakpatronen.

Welke stopwoorden gebruiken mensen het meest?
Veelgebruikte stopwoorden zijn onder andere “euh”, “zeg maar”, “dus”, “eigenlijk”, “kijk” en “weet je”.

Zijn stopwoorden slecht tijdens presenteren?
Nee, af en toe een stopwoord gebruiken is heel normaal. Pas wanneer stopwoorden te vaak voorkomen, kunnen ze afleiden van je boodschap.