✓ Leren presenteren met minder voorbereiding en meer impact
✓ Ervaren presentatietrainers met roots in het bedrijfsleven en overheid
✓ Online toegang tot (video)lessen als naslagwerk
✓ Gratis boek ‘Vroeger had ik spreekangst’ van Pieter Frijters
✓ Gratis refresh-ochtenden en -middagen om meters te kunnen blijven maken
✓ Je profiteert van 31 jaar ervaring
Trainingsaanbod>>"
}
U bevindt zich hier:Home»Blogs»Wat is Storytelling? Tip en Voorbeelden | Spreek
Storytelling: betekenis, uitleg, voorbeelden en tips
Iedereen kent het wel: Tony Chocolonely. Een goed voorbeeld van een merk dat storytelling heeft ingezet om het verhaal achter een product te vertellen. De ongelijke verdeling van de stukken chocola in de reep representeert de ongelijke verdeling in de wereld. Bovendien vertelt het etiket het verhaal van de productie die 100% slaafvrij is.
Storytelling kent verschillende definities; het is belangrijk om een duidelijke definitie te hanteren, omdat storytelling op meerdere manieren geïnterpreteerd kan worden. Iedereen kan zijn eigen definitie van storytelling hebben, afhankelijk van de context en het doel. Wat vaststaat, is dat storytelling een aantal kenmerken heeft die bijdragen aan het succes ervan.
In deze blog vertellen we hoe je het delen van verhalen succesvol inzet tijdens presentaties en daarmee de waarde en impact ervan enorm verhoogt. Storytelling is van grote waarde voor het overbrengen van je presentatie en het creëren van impact.
Elementen van storytelling
Een goed verhaal vertelt meer dan alleen een reeks gebeurtenissen delen. Storytelling is een krachtig middel waarmee je een emotionele band creëert tussen jouw publiek en het verhaal. Maar wat maakt een verhaal nu echt boeiend en inspirerend? Dat zit hem in de juiste combinatie van verschillende componenten die samen zorgen voor een goed verteld verhaal dat mensen raakt en in actie brengt.
Hoofdpersoon Elk boeiend verhaal draait om een hoofdpersoon – het personage waarmee het publiek zich kan identificeren. Dit kan een mens zijn, maar ook een bedrijf, merk of zelfs een idee. De hoofdpersoon heeft altijd een duidelijke drijfveer: een verlangen, een doel of een missie die hem of haar voortstuwt. Door deze drijfveer te laten zien, ontstaat er een emotionele verbinding met de luisteraar.
Verhaallijn De verhaallijn is de rode draad die het verhaal bij elkaar houdt. Het beschrijft de opeenvolging van gebeurtenissen, van het begin tot het einde. Een goed verhaal heeft een duidelijke opbouw: een startpunt, een ontwikkeling en een afsluiting. Zo blijft het publiek geboeid en begrijpt het de boodschap die je wilt overbrengen.
Conflict Zonder conflict geen spannend verhaal. Het conflict is de uitdaging, het obstakel of de moeilijke keuze waar de hoofdpersoon voor komt te staan. Dit zorgt voor spanning en maakt dat het publiek wil weten hoe het afloopt. Of het nu draait om een interne worsteling of een externe tegenslag, het conflict is wat het verhaal tot leven brengt.
Emoties Goede storytelling draait om het oproepen van emoties. Door gevoelens als hoop, angst, blijdschap of verdriet te beschrijven, maak je het verhaal menselijk en herkenbaar. Emoties zorgen ervoor dat mensen zich verbonden voelen met het verhaal en de boodschap niet snel vergeten.
Beeldspraak Beeldspraak, zoals metaforen en analogieën, is een manier om abstracte ideeën tastbaar te maken. Door te spreken in beelden, help je het publiek om zich de situatie voor te stellen en de boodschap beter te begrijpen. Een goed gekozen metafoor kan een verhaal extra diepgang geven en inspireert tot verbeeldingskracht.
Authenticiteit Een authentiek verhaal is geloofwaardig en oprecht. Mensen prikken snel door een gekunsteld of overdreven verhaal heen. Door eerlijk te zijn over successen én tegenslagen, laat je de menselijke kant zien en bouw je vertrouwen op bij je publiek.
Visie Achter elk goed merk schuilt een visie: de diepere betekenis of het grotere doel dat je wilt delen. Door deze zienswijze helder te verwoorden, geef je richting aan je verhaal en inspireer je anderen om mee te gaan in jouw beweging.
Taal De manier waarop je je verhaal vertelt, is minstens zo belangrijk als de inhoud. Heldere, eenvoudige en beeldende taal zorgt ervoor dat je boodschap overkomt en blijft hangen. Kies woorden die passen bij jouw publiek en die het voorstellingsvermogen prikkelen.
Door deze elementen bewust te gebruiken, creëer je verhalen die niet alleen informeren, maar vooral inspireren en verbinden. Of je nu een corporate story deelt, een merkverhaal beschrijft of je eigen verhaal vertelt: goede storytelling zorgt ervoor dat jouw boodschap op een krachtige manier blijft hangen en mensen in beweging zet.
Storytelling in je presentatie
Mondelinge informatieoverdracht door middel van feiten en argumenten is een lastig ding. Je luisteraars analyseren en verwerken wat jij zegt en zijn kritisch. Verlevendig jij je presentatie door middel van het delen van een verhaal, dan voelt het voor je luisteraars alsof ze iets meemaken. Storytelling is dan ook informatie aan een groep mensen overbrengen waarbij je tot de verbeelding spreekt.
Goede storytelling
Goede storytelling brengt data tot leven. Door herkenbare situaties en personages te creëren, ontstaat een emotionele band tussen mens en het verhaal, waardoor het onthouden en begrepen wordt. Verhalen zorgen ervoor dat informatie beter blijft hangen en dat er een sterke emotionele band ontstaat met de doelgroep.
Dit geldt natuurlijk niet alleen wanneer je een product of dienst presenteert, maar bijvoorbeeld ook voor content marketing, de marketing boodschappen op sociale media. Ieder onderwerp leent zich ervoor om een verhaal te creëren, waarbij mensen gaan zitten op het puntje van hun stoel om niets te missen.
Presenteer verhalen
Verhalen dienen er voor om te zorgen dat jouw publiek nergens anders wil zijn, dan bij jou. Presenteer verhalen dan ook met verve, zodat de mensen ademloos naar je luisteren en alles en iedereen om zich heen vergeten. Een goed beschreven story roept emoties op bij het publiek, waardoor je presentatie krachtiger overkomt. Een presentatie zonder zintuiglijke beschrijvingen is een slechte presentatie. Storytelling is de beste manier om kernwaarden, je punt, perspectief, lessen of andere informatie over te brengen op anderen.
Lees verder op deze pagina hoe je beschrijvend presenteert op een wijze waarop je emoties aanspreekt waardoor de informatie goed blijft hangen en welke onderdelen daar een rol in spelen. Effectieve storytelling kan mensen raken en inspireren, waardoor je presentatie nog meer impact heeft.
Storytelling creëert verbinding tussen spreker en publiek, en zorgt voor meer betrokkenheid en vertrouwen.
De volgende onderwerpen over storytelling komen aan bod:
Om duidelijk te maken hoe je storytelling in de praktijk brengt, eerst een voorbeeld wat storytelling NIET is:
Stel dat jij een presentatie geeft over verhalen vertellen. En begint met: ‘Welkom allemaal, ik wil het vandaag met jullie hebben over storytelling. Wat is het precies? En waarom werkt het zo goed? Wat zijn de do’s & don’ts omtrent storytelling? Dat ga ik jullie uitleggen. En ik geef storytelling tips waarmee je zelf aan de slag kunt…’ Zo’n inleiding is enkel een opsomming van feiten. Storytelling daarentegen is het vertellen van goede verhalen. Een goede presentatie start met een verhaal.
Storytelling voorbeeld
Een voorbeeld van beginnen met storytelling lees je hieronder: Ik houd niet van bioscopen. Maar ik zat er toch. Ik kijk liever thuis op de bank naar een goede film. Maar dat betekende dat ik zou moeten wachten. De film was net uit. Dus nam ik plaats op de rode pluche klapstoel, stoel 6, rij 9 om precies te zijn. Vanwege de bloedgoeie trailer die eerder die week mijn aandacht trok en me niet meer losliet. Want echt, de bioscoopzaal mijd ik gewoonlijk als de pest. Ik houd er niet van als mensen voor me net iets te hard door de film heen keuvelen. Of, dat het niet de film is die me de adem beneemt, maar degene met een knoflookkegel naast me. Of een wildvreemde naast me die de wereld om zich heen is vergeten en gezellig tegen mij aankruipt. Maar nu zat er ik er dus toch, in de bioscoopzaal. En ja, het was echt de moeite waard.
Wat doet storytelling?
Zoals je uit het eerdere voorbeeld kunt opmaken is storytelling niets meer of minder dan mensen via beschrijvende verhalen naar een innerlijke film laten kijken die tot de verbeelding spreekt. Wanneer je enkel opsomt waar je het over gaat hebben, lukt dat niet. Het voorbeeld m.b.t. de bioscoop doet dat wel. Er wordt op je onbewuste visuele beeldscherm een film afgespeeld.
Een beleving die blijft hangen
Storytelling neemt je toehoorders dus mee in een verhaal. Het zorgt voor impact. Opsommingen van feiten, droge materie, kille cijfers, of een regelrecht promotiepraatje wordt niet onthouden. Simpelweg omdat het geen film op het innerlijke beeldscherm van jouw publiek weet te creëren. Daarom is overtuigen met storytelling zo belangrijk.
Met andere woorden: het is als een sprookje uit je kindertijd dat je vandaag zelfs nog kunt herinneren.
Iemand de weg vragen
Je kunt storytelling vergelijken met iemand de weg vragen als je niet weet hoe je ergens moet komen. Zegt iemand eerste weg rechts, derde weg links, dan weer tweede weg rechts, vierde links en aan het einde linksaf. Dan kost dat jou als luisteraar veel moeite om te onthouden. Maar BESCHRIJFT iemand jou de weg dan klinkt dat heel anders. Bijvoorbeeld: als je door rijdt ga je na de kerk meteen rechtsaf en na 500 meter zie je aan de linkerkant een Toyota dealer en daar ga je linksaf en vervolgens ga je voorbij het winkelcentrum aan je rechterkant meteen rechtsaf. Je rijdt nog enkele zijstraten voorbij en zodra je aan de linkerkant op de hoek een bakker ziet, ga je naar links. Als je die weg uitrijdt ga je op het einde rechtsaf en als je de eerste witte woonboerderij aan de rechterkant ziet dan ben je op je
Ons brein denkt in scenes en verhalen. Met storytelling anticipeer je daarop. Je kunt het vergelijken met wat er gebeurt als jij je op de bank nestelt met een goed boek. Al lezende vergeet je alles en iedereen om je heen.
Je wordt in het verhaal gezogen. Personages komen tot leven en je voelt hun emoties. Goede verhalen verhaal maken dat je verbinding hebt met de hoofdpersoon; de held in het verhaal. Iedereen heeft moeite om gortdroge stof te onthouden. Dat is de reden dat studeren tijd en energie kost en dat je later weer veel vergeten bent.
Overtuigen met storytelling
Wil je overtuigen? Dan is verhalen vertellen een must. Want het werkt niet als je brandinstallaties verkoopt en je klanten vertelt dat dit de beste koop is en wat de technische specificaties zijn enz. Je boodschap is pas effectief als je een verhaal gaat delen over gebeurtenissen waaruit dit blijkt. Heb je een merk dan hoort daar een merkverhaal bij. Dat is iets om eerst over te brainstormen. Waardoor iedereen binnen je organisatie later hetzelfde verhaal vertelt: de corporate story.
Verhalen emotioneren
Verhalen vertellen heeft in eerste instantie alles te maken met emotioneren. Want mensen kopen geen product of dienst, maar emotie. Zo koop je geen TV maar kijkplezier, geen brandblusser, maar veiligheid, geen apparaat maar gemak. Vertaal jouw onderwerp daarom naar gevoel. Zo ga je mensen inspireren en maak je verbinding met je publiek.
De beste volgorde daarbij is: pijn, inzicht, plezier. Of probleem, inzicht, overwinnen. Verhalen starten met pijn heeft impact omdat mensen daar het meest gevoelig voor zijn. Dit stamt uit de oertijd. Door negatieve emoties beter te registreren dan positieve had je meer kans om te overleven. En het geeft verbondenheid.
Welke vormen van storytelling zijn er?
Het verhaal delen van een (denkbeeldige) klant of situatie is één vorm van storytelling. Je kunt ook elementen als metaforen (beeldspraak) gebruiken om data, cijfers, een visie, product, bepaalde lessen, een dienst of boodschap met impact via verhalen te communiceren. Je maakt zodoende iets abstracts begrijpelijker door het te vergelijken met een concreet beeld, hoofdpersoon of verhaal. Je schotelt je publiek of lezers een helder, visueel beeld voor. Dit maakt het voor je lezers en luisteraars eenvoudiger om wat je vertelt te onthouden.
Voorbeeld gebruik van metafoor
Een goed voorbeeld ervan is het volgende verhaal dat je misschien al eens ergens hebt gelezen. De auteur is mij onbekend. Het onderwerp is loslaten. Twee monniken lopen langs de oever van een rivier. Daar treffen ze een oudere vrouw die door de rivier naar de overkant wil, maar het lukt haar niet op eigen kracht. Ze ziet de monniken aankomen en vraagt: “Kunnen jullie mij helpen de rivier over te steken?” De ene monnik antwoordt: “Nee, dat kunnen wij niet. Zoals je weet, is het ongepast als monniken en vrouwen elkaar aanraken”. De andere monnik zegt niets, stapt op de vrouw af en bukt zich zodat hij de vrouw op zijn rug kan dragen. Hij loopt door het water naar de overkant en zet haar daar af. De monniken lopen verder. De eerste monnik zwijgt en staart naar de grond. De ander kijkt ontspannen om zich heen, onbezorgd en vrij van gedachten. Na een uur wandelen houdt de eerste monnik het niet meer uit en valt woedend uit. “Je kent toch de regel dat monniken geen fysiek contact mogen hebben met vrouwen! Waarom droeg je die vrouw dan naar de overkant?!” De andere monnik antwoordt: “Ik heb haar ruim een uur geleden afgezet aan de overkant. Waarom draag jij haar nog steeds op je schouders mee?”
Naast een verhaal dat de verbeeldingskracht van je toehoorders triggert en een goede opbouw ervan (pijn, inzicht, plezier), bevat de storytelling methode nog een aantal belangrijke ingrediënten:
Visueel spreken
Stemgebruik
Non-verbale ondersteuning
Het echte storytelling gaat vanzelf
Zodra je het onderwerp begrijpt waarover je presentatie gaat en begrijpt wat jou publiek van jou graag wil weten, dan is dat je voorbereiding. Des te meer je voorbereidt des te slechter gaan vaak je presentaties. De beste voorbereiding is daarom begrijpen wat je toehoorders willen weten. Je spreekt dan automatisch ook hun taal en je begrijpt de kernboodschap. Het enige dat je nodig hebt is een training waarin je leert hoe je altijd en overal bij informatie komt om bij iedere presentatie die je geeft, storytelling in te zetten. Een training waarbij je het vertrouwen in jezelf krijgt om dit effectief toe te passen. Waardoor je behalve spreker ook een goed verteller bent. Het wordt een automatisme om alles wat je wilt zeggen te beschrijven. En als je presenteert is behalve het verhaal de wijze hoe je dat brengt zeker zo belangrijk. Het bedrijfsleven heeft vandaag de dag genoeg sprekers die iets kunnen presenteren. Maar nauwelijks helden op het gebied van storytelling.
Visueel spreken houdt in: voor je zien wat je wilt vertellen en dit doorgeven. ‘Mijn vakantie was leuk’, zegt bijvoorbeeld niemand iets. Zodra je echter een inkijkje geeft in het appartement, het geweldige uitzicht beschrijft en een smakelijk beeld voorschotelt van het ontbijtbuffet, gebeurt er iets anders. Want onze hersenen zijn een fantastisch instrument. Het haalt moeiteloos herinneringen naar boven. Het breindeel van de zintuigen wordt meteen actief wanneer je beschrijft wat er tijdens een diner op je bord lag, hoe het rook en smaakte. Vertel je beschrijvend over hoe je ging hardlopen, fietsen, of een andere lichamelijke activiteit uitvoerde, dan gaat het breindeel van de motoriek aan de slag. Zo worden jouw verhalen een beleving bij je toehoorders.
Verhalen emotioneren
Praat je over een emotie? Dan brengt het enkel benoemen van een gevoel nauwelijks iets teweeg. Het is niet alleen het gebruik van een los woord, maar juist om zinnen die je presentatie ondersteunen die echt impact hebben. Zo maak je weinig los wanneer je zegt: ‘’Ik was ontzettend boos en geïrriteerd’’. Maar wel als je het opnieuw beleeft en beschrijft: ‘’Mijn nekharen gingen overeind staan, ik voelde mijn hart in mijn borstkas bonken en hoe ik mijn vuisten balde, waardoor mijn nagels zich in mijn hand priemden. De pijn voelde ik pas achteraf.’’
Stemgebruik
Ook het gebruik van je stem is cruciaal als je verhalen vertelt. De manier waarop je iets vertelt is belangrijker dan wat je vertelt. De meest gemaakte fouten zijn: monotoon spreken, zinnen hoog eindigen, te snel spreken, te zacht spreken, in één ritme spreken en spreken zonder pauzes in te lassen.
Een goed verhaal vraagt om afwisseling in volume, toon en ritme. Zodra je iets wilt benadrukken, mag je je stem iets harder laten klinken, of juist zacht. Spreek vrolijk wanneer je iets vrolijks vertelt. En laat je stem resoluut klinken zodra je een conclusie of statement maakt.
Verhaal je over een conversatie tussen meerdere mensen, kies dan eens voor dialogen en geef iedere persoon een eigen identiteit door een andere stem op te zetten.
Zo blaas je jouw verhaal leven in en wordt het geloofwaardig. Het is een andere manier van presenteren en de enige mogelijkheid om betrokkenheid te realiseren.
Non-verbale ondersteuning
Ook je gezichtsmimiek, houding, hand- en armgebaren zijn van groot belang bij storytelling. Onderzoek heeft uitgewezen dat mensen meer waarde hechten aannon-verbale communicatie dan aan woorden. Dit betekent in de praktijk dat, wanneer jij iets vrolijks vertelt en daarbij niet blij, maar nors kijkt, niet geloofwaardig op hen overkomt.
Gaat jouw verhaal over een winnaar, maar sta je er als een zoutzak bij, dan wordt wat jij zegt niet serieus genomen. Gaat het over vertrouwen en wend jij je hoofd af, dan roep je eerder wantrouwen op.
Ook met foto’s kun je een verhaal vertellen. Sterker, één enkel beeld op zich kan dat. Er zijn fotografen die hier geweldig goed in zijn. Geef je echter een verbale presentatie, dan mag je voorzichtig zijn met het gebruiken van foto’s en afbeeldingen.
Natuurlijk kun je er niet omheen als je als architect bijvoorbeeld vertelt over het ontwerp van een huis, of complete wijk. Dan wil iedereen zien hoe het gaat worden. Maar zodra het niet noodzakelijk is om beeld te gebruiken, laat dit dan achterwege.
Elk mens heeft namelijk zijn eigen ideaalbeelden bij onderwerpen en situaties. Je zorgt voor ruis als jouw foto daar niet aan voldoet.
Presenteren met storytelling
Presenteren met storytelling is dé manier om je publiek op het puntje van hun stoel te krijgen en overtuigend en geloofwaardig over te komen. Door storytelling in te zetten kun je je presentatie naar een hoger niveau tillen en meer impact maken. Laat die kans dus niet liggen. De belangrijkste punten op een rij:
Vermijd een opsomming van feiten, maar breng ze tot leven in een story.
Presenteer de story vanuit een denkbeeldige klant, of kies voor metaforen.
Gebruik je stem en lichaamstaal om je presentatie te ondersteunen en kracht bij te zetten.
Samenvatting waarom een verhaal ELKE BOODSCHAP meer IMPACT geeft:
Een verhaal vertellen activeert je toehoorders en maakt hen minder kritisch.
Het roept bij hen het gevoel op dat zij iets meemaken.
Het biedt structuur en samenhang, waardoor de boodschap beter blijft hangen.
Je praat als spreker gemakkelijker als je een verhaal vertelt.
Feiten worden een verhaal als je visueel (in geuren en kleuren) spreekt.
Storytelling leren
Je kunt beschrijvend leren presenteren en oefenen tijdens een storytelling training, cursus of workshop. Bij SPREEK is storytelling standaard onderdeel van al onzeSpreken in het openbaar trainingen.
Vertellers maken vaak gebruik van de hero’s journey om inspirerende ervaringen te creëren, waarin de hoofdfiguur obstakels overwint en moeilijke keuzes maakt. Het uiteenzetten van de geschiedenis van hoe een bedrijf begonnen is, waarom iemand het bedrijf oprichtte en welke drijfveer zorgde ervoor dat het bedrijf werd gestart, draagt bij aan herkenning. Het oplossen van problemen voor klanten is daarbij een belangrijk onderdeel van de merkwaarde.
Er is veel ruimte om te oefenen in de praktijk. Je krijgt waardevolle feedback die je direct in de praktijk kunt toepassen. Ook als je kiest voor onzeSpreekangst Masterclass, komt storytelling aan bod.
Storytelling tips
Las af en toe eens een spreekpauze in om de spanning op te voeren. En besef; een spreekpauze die voor jouw gevoel heel lang duurt, wordt als veel korter ervaren door je toehoorders. Maak er dus gerust een flinke spreekpauze van.
Schrijf je verhaal niet uit en leer het niet uit je hoofd, maar bepaal de grote lijnen. Schrijf desnoods wat punten op een kaartje als geheugensteuntje. Als je vervolgens voor je ziet wat je wilt vertellen en dit doorgeeft, zit je nooit om woorden verlegen en komt jouw boodschap het meest natuurlijk over.
Spreek harder dan je gewend bent. Als jij denkt dat je je stem verheft, vinden anderen het meestal een normaal volume. Bovendien kun je als je zacht spreekt niet of nauwelijks dynamiek aanbrengen qua toon en volume.
Las af en toe eens een spreekpauze in om de spanning van je verhaal op te voeren. En besef; een spreekpauze die voor jouw gevoel heel lang duurt, wordt als veel korter ervaren door je toehoorders. Maak er dus gerust een flinke spreekpauze van.
Wil je meer leren over storytelling, oefenen in de praktijk en waardevolle feedback en tips krijgen? Kijk dan bij ons aanbod van presentatie trainingen.
Heb je hulp nodig bij het kiezen van de training die het beste bij jou past? Bel gerust voor vrijblijvend advies: 0182-612345.
✓ Leren presenteren met minder voorbereiding en meer impact ✓ Ervaren presentatietrainers met roots in het bedrijfsleven en overheid ✓ Online toegang tot (video)lessen als naslagwerk ✓ Gratis boek ‘Vroeger had ik spreekangst’ van Pieter Frijters ✓ Gratis refresh-ochtenden en -middagen om meters te kunnen blijven maken ✓ Je profiteert van 31 jaar ervaring